ท่อระบายน้ำคอนกรีต — คู่มือเลือกขนาดและมาตรฐาน

ท่อระบายน้ำคอนกรีตเสริมเหล็ก (RC pipe / ท่อ คสล.) เป็นวัสดุพื้นฐานของระบบระบายน้ำเมือง ถนน และโครงสร้างพื้นฐานในประเทศไทย คู่มือนี้ครอบคลุมทุกเรื่องที่วิศวกรและผู้รับเหมาต้องรู้

มาตรฐานที่ใช้: มอก.128-2560

มาตรฐานอุตสาหกรรมไทย มอก.128-2560 ครอบคลุม:

• ท่อกลมคอนกรีตเสริมเหล็ก (RC pipe)
• ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง (D): 0.30 – 1.50 ม.
• ความยาวมาตรฐาน: 1.00 / 2.50 ม. (สั่งพิเศษได้)
• ทุกขนาดต้องผ่านการทดสอบกำลังอัดและการแตกร้าว

ขนาดและการใช้งาน

รูปแบบหัวท่อ

ท่อ คสล. ผลิต 2 รูปแบบหลัก:

ปากระฆัง (Bell-end / Bell-and-Spigot)

• ปลายหนึ่งของท่อขยายเป็นรูประฆัง รับปลายเรียวของท่อถัดไป
• ใช้กับงานระบายน้ำทั่วไป
• ติดตั้งง่าย ราคาประหยัด

ปากลิ้นราง (Tongue-and-Groove)

• ทั้งสองด้านมีร่องและสันประกบกัน
• ใช้กับงานที่ต้องการความแน่นน้ำสูง
• เหมาะสำหรับงานชลประทาน และท่อใต้ดินที่ลึก

ข้อกำหนดทางวิศวกรรม (มอก.128-2560)

• คอนกรีตกำลังอัด ≥ 240 ksc
• เหล็กเสริม SD40 / SR24 ตามแบบ
• ระยะคอนกรีตหุ้มเหล็ก ≥ 25 mm
• การทดสอบ กำลังอัด + การแตกร้าว 3 จุดตามแบบ มอก.

การติดตั้ง

ขั้นตอนการติดตั้งที่ถูกต้อง:

1. เตรียมร่อง — ขุดร่องลึกตามแบบ + ปูทรายบดอัด 10-15 cm
2. วางท่อจากปลายน้ำ — เริ่มจากปลายระบายและถอยกลับ
3. ต่อข้อต่อ — ทาน้ำยาประสาน + ดันท่อให้แน่น
4. กลบดิน — ใช้ดินทรายหรือดินไม่ถ่วงคอนกรีต บดอัดเป็นชั้นๆ
5. ทดสอบ — ปล่อยน้ำตรวจการรั่วซึม

ปัจจัยที่มีผลต่อราคา

ราคา ท่อ คสล. ประกอบด้วย:

• ขนาด เป็นตัวแปรหลัก — ราคาเพิ่มแบบ exponential เมื่อ Ø ใหญ่ขึ้น
• รูปแบบหัว — ปากลิ้นรางแพงกว่าปากระฆัง 8-15%
• ปริมาณ — ส่วนลดมีตั้งแต่ 200 ชิ้นขึ้นไป
• ระยะส่ง — รัศมี 100 km จากปทุมธานี ฟรีค่าขนส่ง

เลือกผู้ผลิตอย่างไร

• มี มอก.128 ที่ยังไม่หมดอายุ
• โรงงานผลิตจริง (ไม่ใช่ตัวแทน)
• มีระบบ QC ที่ตรวจสอบล็อตการผลิต
• มีสต็อกขนาดยอดนิยมพร้อมส่ง
• มีประวัติงานราชการที่ตรวจสอบได้

ขอใบเสนอราคาจาก ศิริพงษ์ซีเมนต์

ศิริพงษ์ซีเมนต์ ผลิตท่อ คสล. ตามมาตรฐาน มอก.128-2560 ทุกขนาด ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2508 — โรงงานปทุมธานี ส่งทั่วกรุงเทพฯ และภาคกลาง

ขอใบเสนอราคา — ตอบใน 1 วันทำการ